HỌC ĐẠI HỌC (Phần I)

Kinh nghiệm lựa chọn đại học của tác giả (một du học sinh Nhật Bản)   

Lựa chọn thời điểm khi các em học sinh vừa kết thúc kì thi đại học tại Việt Nam để ra một bài viết về đại học có vẻ hơi bất hợp lý, tuy nhiên mình luôn nghĩ việc cân nhắc để chọn ra ngành học, trường đại học – trao gửi quãng thanh xuân bốn năm đối với mỗi học sinh luôn là một việc không dễ dàng. Nhanh thì mất vài ba tháng, dài thì có khi ấp ủ cả năm.

Hồi còn đi học tại Việt Nam, định hướng đại học của mình cũng khá đơn giản: cái mình thích học và có khả năng (môn toán) => ngành kinh tế, cộng thêm việc theo học bộ môn tiếng Nhật giúp mình không quá khó để liệt kê cho bản thân một vài ngôi trường đại học mục tiêu tại Hà Nội. Tuy nhiên, sau quyết định sang Nhật du học, mình đã thực sự đối mặt với câu hỏi “Đâu là ngôi trường đại học dành cho mình”. Và dưới đây là quá trình và cách thức mình tìm ra ngôi trường dành cho bản thân.

Bài viết này được viết dựa trên trải nghiệm tìm hiểu về đại học tại Nhật của mình, vì vậy thông tin trong bài sẽ hữu ích nhất với những bạn quan tâm đến việc học đại học tại Nhật Bản. Tuy nhiên, mình cũng mong cách suy nghĩ về đại học của toàn bài có thể là sự tham khảo dành cho mọi học sinh.

Nếu là người đã tìm hiểu về đại học Nhật Bản có lẽ bạn sẽ biết, kì nhập học chính tại Nhật rơi vào tháng 4 hàng năm, ở một số ngôi trường sẽ có thêm kì nhập học mùa thu (cuối tháng 9 đầu tháng 10). Ở bài viết đầu tiên như mình đã chia sẻ, việc tra cứu và chuẩn bị cho quá trình vào đại học của mình đã diễn ra trong 7-8 tháng. Dưới đây là thời gian biểu mình đã từng lập ra thời điểm đó.   

  1. Mùa xuân (Tháng 5~6): Chọn ngành học
  2. Mùa hè (Tháng 6~8): Thu thập thông tin, tìm hiểu trường
  3. Mùa thu (Tháng 8~10): Hoàn thành hồ sơ ứng tuyển đại học
  4. Mùa đông (Tháng 12~2): Kết quả, quyết định trường để nhập học.

Từ kinh nghiệm của bản thân, mình nghĩ ai cũng nên có một thời gian biểu. Việc này giúp bạn có định hướng và dễ dàng xác định những việc cần làm trong từng khoảng thời gian cụ thể.

1.Việc đầu tiên và quan trọng nhất trước khi đi vào tra cứu đại học là chọn ngành học.

Có khá nhiều cách nghĩ khác nhau về lựa chọn ngành học. Có người chọn vì sở thích, đam mê, có người chọn vì môi trường học tập lý tưởng, hay có những người cân nhắc về cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp (đầu ra)…Lý do của sự khác nhau này đơn giản đến từ việc mong muốn của mỗi người đối với cuộc sống đại học là không giống nhau. Vì vậy, để tìm ngành học phù hợp với bản thân, trước tiên hãy thử hình dung và viết xuống những điều bạn muốn làm trong quãng thời gian đại học, rồi lấy đó là những tiêu chí để chọn ra ngành học cho mình.

Tuy nhiên, việc chọn ngành học không thể tách rời sở thích học tập. Đại học dù thế nào cũng là môi trường học thuật – là nơi để HỌC, vì vậy mọi lý do để bạn lựa chọn trường học đều phải được cân nhắc dựa trên việc chính là học. Nếu lựa chọn ngành học chỉ vì xu hướng nghề nghiệp tương lai, hay môi trường học thoải mái…mà không xuất phát từ hứng thú với ngành học đó, 4 năm đi học của bạn sẽ rất vất vả. Đó cũng là lý do có những trường hợp phải bỏ ngang hay không thể hoàn thành đại học.

Nói tóm lại, chọn ngành học thực chất là việc tự bản thân mỗi người trả lời cho câu hỏi “Bạn muốn HỌC GÌ tại đại học?”

2. Thu thập thật nhiều thông tin – từ đó bắt đầu tiếp cận với những ngôi trường có ngành học đang quan tâm.

Lần đầu tìm hiểu về đại học dù ở Việt Nam hay Nhật Bản, việc thu thập nhiều thông tin nhất có thể về đại học là vô cùng cần thiết. Lượng thông tin nhiều sẽ mang đến cho bạn cái nhìn tổng quát về các ngôi trường, qua đó dễ dàng có thể đưa ra những đánh giá và so sánh. Thu hẹp hay chỉ tìm hiểu những trường đại học trong tầm hiểu biết của bản thân, vô tình có thể khiến bạn bỏ lỡ những cơ hội tốt hơn dành cho mình.   

Để làm điều này, mình có thể gợi ý cho bạn vài cách dưới đây:

Tham khảo ý kiến của thầy cô, bạn bè tại chính nơi bạn đang theo học.

Trước đây, những thông tin và lời khuyên đầu tiên về đại học mình nhận được chính là từ thầy cô giáo, bạn bè tại trường cấp ba (cả ở Việt Nam và Nhật Bản).

Nếu bạn là người đến Nhật mới bắt đầu tìm hiểu về đại học, bạn có thể chia sẻ những tiêu chí, mong muốn của bạn đối với một trường đại học cho thầy cô, bạn bè để từ đó mọi người có thể cho bạn những gợi ý, lời khuyên về những ngôi trường cụ thể.

Còn nếu bạn là người đã tự tìm hiểu, hay đang có cảm tình, hứng thú với một ngôi trường nào đó cụ thể thì việc bạn nên làm cũng là chia sẻ. Hãy chia sẻ tên ngôi trường bạn thích với những người xung quanh (đặc biệt là người Nhật), để được nghe những đánh giá, nhận xét khách quan nhất của mọi người về ngôi trường đó. Tuy nhiên, đây mới chỉ là bước tham khảo (có thể có cả những ý kiến tốt cũng như không tốt về trường) vì vậy đừng vội đánh giá.

Bản thân mình, trước khi sang Nhật, mỗi lần đi những hội thảo du học hay nói chuyện với người quen, mình hay ghi lại tên của các trường đại học mình có ấn tượng. 上智大学(Sophia University) – trường đại học của mình sau này, cũng được mình biết đến lần đầu tiên trong một hội thảo của học bổng G30 tại Việt Nam.

Tận dụng mọi nguồn thông tin từ sách báo, internet…

Trong khoảng thời gian học lớp 12 tại Nhật, mình đã được chứng kiến cũng như cùng trải qua quá trình tra cứu và thi vào đại học với các bạn người Nhật của mình. Tại trường, các bạn mình thường hay xem những tạp chí, cuốn sách có thông tin chung về đại học (総合入学案内). Còn đối với những bạn đã xác định mục tiêu đại học sẽ tham khảo những cuốn hướng dẫn được soạn riêng cho trường đó. Những cuốn sách này ngoài những thông tin giới thiệu đầy đủ về trường như lịch sử, đặc điểm của trường…thì còn có những thông tin rất chi tiết về số lượng học sinh, tỉ lệ đỗ vào trường các năm, hay hướng đi của học sinh sau khi tốt nghiệp. Ngoài ra, những thông tin về kì thi đại học mỗi năm cũng rất đầy đủ, bao gồm định hướng ôn thi, hay những đề thi của những năm trước đó. Tuy đây là những cuốn sách chủ yếu dành học sinh dự thi kì thi đại học chuẩn tại Nhật (一般入試), nhưng mình thấy kể cả những học sinh quốc tế cũng có thể tham khảo nhiều điều.

Ví dụ về những cuốn sách tra cứu đại học.

Công cụ phổ biến tiếp theo đương nhiên vẫn là Google. Tuy có thể không đem đến những thông số quá cụ thể, nhưng đây là nơi giúp bạn tra cứu một cách nhanh chóng và dễ dàng các trường đại học theo ngành học, theo vị trí địa lý, theo loại trường, theo ranking…(hay theo tiêu chí bạn đang ưu tiên).

Đây là 2 đường links tra cứu mình nghĩ bạn có thể sử dụng:

https://japanuniversityrankings.jp/rankings/total-ranking/c

https://www.minkou.jp/university/ranking/deviation/

Cuối cùng là bạn có thể kết nối với những anh chị, bạn bè đã và đang học tại những ngôi trường bạn quan tâm. (sau khi đã có những tìm hiểu nhất định)

3. Nghiên cứu chi tiết về trường thông qua Website.

Ví dụ

Hầu hết các trường đại học tại Nhật đều sở hữu một website rất tốt, nơi mọi thông tin về đại học được trình bày mạch lạc và chi tiết từ A-Z. Bao gồm thông tin của trường, cách thức thi-nhập học, chuyên ngành, chi tiết nội dung môn học, môi trường học… Có thể thấy kể cả khi bạn là người chưa từng tra cứu đại học trên các phương tiện khác, chỉ cần đọc được hết những thông tin có tại web trường, cũng đủ để bạn hiểu đến 90% về ngôi trường đó.

Thường thì những thông tin quan trọng nhất cần xem sẽ nằm ở mục Hướng dẫn nhập học (入試案内). Để không mất thời gian trước khi đọc chi tiết, hãy ưu tiên xác nhận những thông tin cần thiết. Có 2 thông tin mình nhất định xem đầu tiên khi vào website của một trường đó là ngành học(学部・学科) và tư cách dự thi (受験資格). Nếu không đủ một trong hai yếu tố này xem ra đó chưa phải là ngôi trường dành cho bạn.

Cùng tên ngành, nhưng nội dung học của các trường đại học không hoàn toàn giống nhau. Để hiểu rõ hơn về ngành học của trường có những môn học nào, có giống với hình dung và mong muốn học tập của bạn hay không, bạn nên đọc chi tiết ở phần các môn học (カリキュラム).

Mỗi trường đại học có những yêu cầu riêng về tư cách dự thi, đặc biệt đối với học sinh quốc tế. Nhớ xác định rõ những thông tin liên quan đến tư cách dự thi, như yêu cầu cụ thể về EJU (kì thi đại học dành cho du học sinh), JLPT (năng lực tiếng Nhật), hay điểm tiếng Anh (đối với những khoa có yêu cầu)…

Sau khi đã xác nhận được những yếu tố quan trọng rồi, bạn có thể dành thêm thời gian để đọc, tìm hiểu những yếu tố khác về trường mà bạn quan tâm như môi trường học, cơ hội du học, học phí, học bổng…

*Nếu sau khi đọc thông tin trên website, bạn chưa hiểu rõ hoặc có những thắc mắc thì đừng ngại gọi đến văn phòng trường (学生センター) để hỏi.

4. Open Campus – xác định nguyện vọng đại học của bản thân.

上智大学

Open Campus là chương trình định hướng đại học thường niên được các trường đại học Nhật tổ chức vào kì nghỉ hè tại chính campus. Đây là cơ hội để các bạn học sinh có thể đến thăm, tìm hiểu trường thông qua việc gặp gỡ, giao lưu trực tiếp với các nhân viên, thầy cô và sinh viên của trường.

Ở những cách thức tìm hiểu đại học khác, nếu mình hay khuyên các bạn nên đọc, phân tích, đánh giá so sánh các trường với nhau, thì tại Open Campus mình mong bạn có thể cảm nhận ngôi trường bằng con tim.

Thường thì khi tham gia Open Campus là lúc các bạn học sinh đã có ít nhiều cảm tình, hay sự tìm hiểu đối với trường. Mình nghĩ đây là cơ hội các bạn có thể giải đáp hết những thắc mắc liên quan đến trường nếu còn. Ngoài ra, dành thời quan sát về cách thức tổ chức, trò chuyện với các anh chị sinh viên, sẽ giúp bạn cảm nhận rõ nhất về không khí và màu sắc sinh viên của từng trường.

Một kinh nghiệm nhỏ của mình sau mỗi lần tham gia Open Campus, đó là mình luôn viết lại cảm nhận, ấn tượng của bản thân về từng ngôi trường. (để làm gì thì ở bài viết tiếp theo của mình bạn sẽ biết ;))

Sau khoảng thời gian đầu tư tìm hiểu, phân tích các trường đại học (bằng lý trí) dựa trên những tiêu chí và mong muốn của bản thân và cuối cùng đến với Open Campus (bằng tình cảm), mình nghĩ đây là lúc bạn đã đủ biết “bạn muốn trở thành sinh viên của ngôi trường nào ?”

Nguồn thông tin về đại học của Nhật rất dồi dào, vì vậy để có được thông tin không mấy khó khăn. Tuy nhiên, ngược lại vì có nhiều thông tin nên không phải học sinh nào cũng có đủ kiến thức và kĩ năng để tra cứu hiệu quả (đặc biệt còn phải dùng Tiếng Nhật). Mong rằng với vài những chia sẻ trên đây của mình phần nào giúp cho việc tìm hiểu về đại học, đặc biệt là đại học tại Nhật của các bạn trở nên dễ dàng hơn.

Nếu không đến Nhật du học, có thể mình đã không có một trải nghiệm tìm kiếm đại học bài bản như thế này. Quá trình tìm hiểu đại học cũng đã cần khá nhiều thời gian. Tuy nhiên, việc tìm hiểu và cân nhắc kĩ để tìm ngôi trường đại học phù hợp với bản thân như thế này là hoàn toàn có lý do và ý nghĩa. Điều đó là gì, mình sẽ chia sẻ trong bài viết tiếp theo HỌC ĐẠI HỌC (Phần II) 🙂

Keep moving forward!!!

To be continued…