Giỏi ngoại ngữ từ những thói quen nhỏ

Như mình đã từng chia sẻ ở nhiều những bài viết trước đặc biệt là trong bài Tiếng Nhật khó hay dễ ? Học đến bao giờ là đủ? về hành trình học và trau dồi ngoại ngữ, cách tốt nhất để chúng ta có thể giỏi hơn mỗi ngày, vui và thoải mái, coi việc học ngoại ngữ “học như không học”đó là đưa nó vào chính cuộc sống hàng ngày. Hãy nghĩ một cách đơn giản, ngôn ngữ bạn đang học cũng như tiếng Việt, bạn dùng tiếng Việt để nói chuyện với gia đình, bạn bè, để học, để chơi…thì hay làm y như vậy bằng tiếng Anh, tiếng Nhật hay bất kì một ngôn ngữ nào khác bạn muốn.

Dưới đây mình chia sẻ một vài điều nho nhỏ mình vẫn làm hàng ngày để “học ngoại ngữ”

1. Set-up điện thoại, máy tính bằng tiếng nước ngoài.

Nghe có vẻ là một việc rất nhỏ, những đây là việc làm rất hiệu quả. Có lẽ mình chưa bao giờ dùng điện thoại, hay máy tính bằng tiếng Việt.

Một ngày chúng ta thường dành rất nhiều thời gian để dùng, thao tác trên điện thoại và máy tính. Việc set-up và không sử dụng bằng tiếng Việt sẽ khiến bạn hằng ngày phải nhìn, tiếp xúc với ngôn ngữ đó. Chưa kể, khi bạn sử dụng những ứng dụng trên điện thoại như Siri, Google Map…bạn sẽ phải sử dụng ngôn ngữ đó để tra cứu bằng giọng nói, điểu khiển…Tất cả những việc làm đó dần sẽ khiến bạn hình thành thói quen sử dụng, tư duy bằng một ngôn ngữ khác tiếng Việt.

2. Dùng từ điển giải thích bằng tiếng nước ngoài.

Mình rất hiểu cảm giác khi không biết hay hiểu một từ mới, rất nhiều người sẽ muốn lấy ngay từ điển hoặc điện thoại và tra ra tiếng Việt. Trước đây mình cũng từng như vậy nhưng dần mình đã thay đổi và bây giờ mình thường sẽ tra theo Nhật-Nhật, Anh-Anh, Nhật-Anh và sau cùng mới dùng đến tiếng Việt.

Hồi còn đi học, trong lớp mình không được sử dụng điện thoại, kể có điện thoại bọn mình cũng không có wifi để kết nối tiện như bây giờ. Dụng cụ trợ giúp duy nhất cho việc học ngoại ngữ của mình lúc đó là chiếc kim từ điển bố mình tặng. Tuy nhiên, loại của mình lại không thể trực tiếp viết chữ Hán để tra cứu, buộc phải dò theo cách đọc, bộ trong chữ Hán hoặc mình phải tìm một từ vựng mình biết có chữ Hán đó và sử dụng copy paste để tìm được cách đọc và ý nghĩa của từng chữ độc lập. Chưa hết, thời đó hầu hết kim từ điển tiếng Nhật là kim từ điển Nhật-Anh, Nhật-Nhật, Anh-Anh và chiếc của mình cũng vậy. Khi mới bắt đầu, mình cũng từng gặp khó khăn vì đôi khi chưa hiểu hết những giải thích bằng tiếng Nhật, những dần mình quen với việc đó và thấy nó cực tốt cho việc học ngoại ngữ. Cách tra như vậy không những chỉ giúp mình hiểu nghĩa từ, còn giúp mình sau này có thể giải thích lại từ vựng đó và hiểu được rất rõ cách sử dụng từ trong câu. Mình đặc biệt gợi ý cách này cho những bạn đang và muốn học – trau dồi song song hai ngoại ngữ.

Bây giờ, chúng mình có i-phone rất tiện lợi cho việc tra cứu và chắc cũng không còn nhiều người dùng kim từ điển như mình hồi xưa. Mình thường tra cứu nhiều nhất bằng App Imiwa (Nhật-Anh, Anh-Nhật), hoặc sẽ tra trực tiếp tại google ví dụ như tiếng Anh thì thêm meaning, tiếng Nhật thì thêm とは、意味 ngay sau từ. Các bạn có thể thử xem nhé!

3. Nghe NHK Podcast, đọc báo vào buổi sáng.

Từ khi đi làm, mình đã duy trì được một thói quen khá đều đặn là nghe Podcast bản tin 7:00 sáng của NHK (trong lúc make-up ;)) vào buổi sáng. Thường thì bản tin lúc 7h sẽ có độ dài khoảng 20 phút và bao quát mọi thông tin từ chính trị, xã hội, thể thao…và cả dự báo thời tiết của ngày hôm đó.

Trước đây mình hay đọc tin tức buổi sáng hơn, bây giờ tuy vẫn đọc nhưng thêm thói quen nghe. Vì khi nghe podcast có một điều rất hay là mình có thể shadowing (nói theo) những người nói bản tin. Đây là cách mình làm để có thể nói tiếng Nhật tốt và hay hơn, nói được mọi chủ đề với vốn từ vựng rộng và chính xác. Đối với mình một người giỏi ngoại ngữ không phải là nói trôi chảy mà là nói hay (hay ở cả cách nói chuyện và dùng từ ngữ) và mình muốn phấn đấu. Nói thật, khi đi học mình từng không phải là người quá chú trọng vào việc nói hay, tuy nhiên khi đi làm suy nghĩ của mình dần thay đổi. Nói hay ngoại ngữ sẽ khiến chúng ta trở nên chuyên nghiệp hơn rất nhiều trong công việc. (cụ thể hơn có thể mình sẽ chia sẻ trong một bài viết về công việc nhé ;)).

Hiện nay, podcast có rất nhiều nội dung cũng như ngôn ngữ đa dạng. Bạn hoàn toàn có thể lựa chọn những nội dung phù hợp nhất để vừa giải trí vừa học tập. Gần đây ngoài NHK ra, mình hay nghe: Talk to me in Korean :)) (học tiếng Hàn bằng tiếng Anh), The business of fashion (vì mình rất thích thời trang), Vietnam innovator (về những doanh nhân trẻ nhiệt huyết, có cả TA và TV)…

4. Âm nhạc, Phim ảnh, Đọc, Youtube…

Điển hình giỏi ngoại ngữ nhờ xem phim là RM của BTS. Nhờ chăm chỉ xem siscom Friends thôi mà RM có thể nói tiếng Anh vô cùng trôi chảy dù anh chưa bao giờ sống hay du học tại nước ngoài. Mình biết có rất nhiều bạn giỏi ngoại ngữ chỉ nhờ nghe nhạc, xem phim và mình rất ngưỡng mộ.

Mặc dù mình không phải là người chỉ xem phim, nghe nhạc để học ngoại ngữ nhưng mình cũng dành rất nhiều thời gian cho âm nhạc, phim ảnh, đọc, xem Youtube…nhất là trong giai đoạn giãn cách vừa rồi. Mình nghĩ đây là những cách vui vẻ nhất, cũng là cách để chúng ta thấy “học như không học” ngoại ngữ. Mình không thể kể hết những nội dung mình xem và đọc nên hẹn các bạn ở những bài viết sau. Còn dưới đây là vài bộ phim tình cảm Nhật mình đã xem trong đợt giãn cách cho những bạn có hứng thú.

Chúng ta có rất nhiều cách để đưa ngoại ngữ vào cuộc sống, biến việc học ngoại ngữ thành “học như không học”. Quan trọng là qua những thói quen hàng ngày như thế này mình mong bạn sẽ không còn bị ngại nói hay dùng ngoại ngữ nữa. Học ngoại ngữ là một quá trình mà bạn chỉ cần duy trì được việc hôm nay giỏi hơn hôm qua thì bạn đã thành công bước đầu rồi. Cứ như vậy, dần dần một ngày bạn sẽ trở nên rất giỏi ngoại ngữ cho mà xem! Tin mình đi 😉

P/s: Hôm qua khi nói chuyện với em trai, mình biết các em học sinh đã chính thức bắt đầu một năm học mới. Chúc tất cả những ai còn đi học sẽ có một năm học thành công và nhiều niềm vui.

Thank you and see you in my next posts nhé!

TRANG

Tiếng Nhật khó hay dễ ? Học đến bao giờ là đủ?

“Tiếng Nhật có khó không?” là một trong những câu hỏi mình đã từng nhận được rất nhiều từ khi bắt đầu với Tiếng Nhật cho đến tận bây giờ. Và bài Blog này mong là có thể phần nào trả lời câu hỏi ấy.

Mình sẽ trả lời dựa trên chính chặng đường đã gắn bó với ngoại ngữ này của bản thân. Mong rằng bài viết là một sự chia sẻ nho nhỏ có ý nghĩa từ mình đến với những ai yêu thích, quan tâm đến tiếng Nhật.

1.Trên lập trường của người bắt đầu học một ngôn ngữ mới.

 (Giai đoạn học tập thuần túy với mục tiêu xây dựng khả năng ngoại ngữ cho bản thân)

Ở những bài viết trước, mình đã từng chia sẻ về mối duyên với tiếng Nhật từ những năm cấp hai của mình. Tuy nhiên, phải khi lên cấp ba mình mới gắn bó và thực sự đầu tư học sâu ngôn ngữ này.

Trở về thời điểm khi là một học sinh mới bắt đầu tiếp xúc và học tiếng Nhật, mình nghĩ có thể trả lời câu hỏi “Tiếng Nhật khó hay dễ” dựa vào một số đặc điểm của của thứ tiếng này.  

Ấn tượng đầu tiên và lớn nhất của mình về tiếng Nhật đó là: Bảng chữ cái rất khó. Tiếng Nhật là ngôn ngữ duy nhất trên thế giới sử dụng đến ba bộ chữ là: Hiragana (cho từ thuần nhật), Katakana (cho từ mượn nước ngoài) và Kanji (Hán tự). Mình sẽ chia sẻ một chút những điều mình biết và đã tìm hiểu được về lý do người Nhật sử dụng đến ba bộ chữ.  

Mình sẽ đưa ra ví dụ. Trong tiếng Nhật có câu văn như thế này:

              すもももももももものうち。(Plum and peach are both kinds of peach)

            Cách đọc: Sumomomomomomomomonouchi (8 chữ mo trong một câu văn)

Khi viết bằng Kanji (hán tự): 李も桃も桃のうち。

Mình sẽ lấy thêm một ví dụ với Katakana nhé:  

ナイスナイス (A nice chair)

Cách đọc: naisunaisu

Khi được viết bằng Kanji: ナイスな椅子

Không biết hai ví dụ vui vui này của mình đã giúp bạn đoán ra ý nghĩa của việc có ba bộ chữ hay chưa. Kanji sẽ giúp tiếng Nhật trở nên dễ hiểu hơn rất nhiều qua việc làm câu văn được mạch lạc về cấu trúc điều mà nếu chỉ có Hiragana và Katakana thì sẽ không làm được.  

Trong một bài viết, giáo sư nghiên cứu về tiếng Nhật có chia sẻ rằng: Mỗi ngôn ngữ có một cách cấu tạo từ riêng. Khi học tiếng Pháp, nếu nhớ đc 1000 từ bạn có thể hiểu được 80% ngôn ngữ, nhưng đối với tiếng Nhật nhớ 2000 từ chỉ có thể hiểu được 65% ngôn ngữ này. Để đọc được một tờ báo Nhật trôi chảy bạn cần ít nhất 10000 ~ 20000 từ vựng. Nếu nói như vậy không lẽ người Nhật nhớ số lượng từ gấp 10 lần người Pháp? Sự thật là, từ vựng trong tiếng Nhật chủ yếu được tạo ra bằng cách ghép các chữ Hán lại với nhau. Vì vậy khi nhớ được 2000 chữ Hán, cũng có nghĩa bạn sẽ có khả năng đoán và hiểu được nghĩa tương đương 10000~20000 từ bằng cách nhớ nghĩa của từng chữ Hán. Đây cũng chính là ý nghĩa quan trọng còn lại của chữ Hán và đặc điểm cấu tạo từ trong tiếng Nhật. Với việc có tới ba bộ chữ và cấu tạo từ vựng đa số từ Hán tự, mình nghĩ Tiếng Nhật đã làm khó không ít những bạn học sinh nhất là trong giai đoạn đầu tiếp xúc với ngôn ngữ này và mình cũng đã từng trải qua.

Tuy nhiên, Tiếng Nhật cũng có điểm mình cho là dễ học hơn so với một số ngôn ngữ khác đó là phát âm. Phát âm trong tiếng Nhật không khó như Tiếng Anh (âm cuối đơn giản hơn nhiều), càng không khó như tiếng Việt khi trong tiếng Nhật chỉ có âm “Ma”, còn trong Tiếng Việt của chúng ta thì có hẳn “Ma, má, mà, mã, mả, mạ”. Nói vui là vậy, nhưng để có thể nói được ngoại ngữ thật “ngầu” ngoài đời, hay như trên phim hay trong anime mà nhiều bạn thích thì tất nhiên phải dành thời gian học hỏi và luyện tập.

Mỗi người sẽ có những mục đích khác nhau khi bắt đầu việc học ngoại ngữ của mình. Nhưng dù mục đích là gì, trong giai đoạn học tập thuần túy mình nghĩ ai cũng muốn chinh phục được những chứng chỉ ngoại ngữ. Những chứng chỉ này vừa là động lực để học tập, mặt khác nó giúp chúng ta xác định được năng lực của bản thân.

Việc học một ngôn ngữ mới (hay cụ thể là việc học Tiếng Nhật) thay vì đánh giá là khó hay dễ, mình cảm thấy đây là việc làm cần rất nhiều sự CHĂM CHỈ VÀ BỀN BỈ. Không có ai có thể nói được một thứ tiếng mới sau một ngày, mà nó là thành quả của một tháng, một năm hay thậm chí nhiều năm học tập và trau dồi. Cũng rất khó để so sánh và chọn ra được đâu là ngoại ngữ khó học, ngoại ngữ dễ học nhưng chỉ cần bạn luôn yêu thích, hiểu được những đặc điểm riêng của ngôn ngữ mà bạn chọn, mình tin bạn sẽ dễ dàng tiếp cận và tìm ra được cách học tốt nhất cho bản thân.

2. Lập trường của một du học sinh

(Ngoại ngữ là công cụ giúp mình học tập và trải nghiệm cuộc sống)

Từ khi đi du học, mỗi khi được hỏi rằng tiếng Nhật khó hay dễ, thay vì nghĩ về việc khó dễ giống như giai đoạn học thuần túy thì mình nghĩ về việc sử dụng tiếng Nhật để du học, để trải nghiệm cuộc sống tại Nhật có khó hay không?

Ngay khi đến Nhật học tập cùng học sinh bản xứ với những tiết học chỉ toàn bằng tiếng Nhật, mình cảm nhận được rất rõ những khó khăn trong giai đoạn đầu khi phải sử dụng vốn ngoại ngữ mới chỉ học tập tại Việt Nam vào cuộc sống tại nước ngoài. Thời gian đầu, mình mất nhiều thời gian để suy nghĩ trước khi nói, khi nghe xong cũng cần thời gian để dịch ra Tiếng Việt (trong đầu), đôi khi có những lúc nghe mãi không hiểu cũng cảm thấy tủi thân. Mình nghĩ ai cũng gặp những vấn đề như vậy và cần một thời gian để làm quen. Tuy nhiên thời gian quen sẽ không lâu nếu như bạn đã có một nền tảng ngoại ngữ vững chắc. (được xây dựng từ giai đoạn 1)

Sau khoảng thời gian đầu, bài học mình rút ra là: Để học tập tại nước ngoài (dù bằng bất kì thứ tiếng gì) phải tối đa hóa công cụ ngoại ngữ của bản thân trên vốn ngoại ngữ đã có. Có ba điều là kim chỉ nam của mình trong suốt khoảng thời gian du học đó là: Quan sát, sửa chữa – tự hoàn thiện và tăng phản xạ. Quan sát người bản xứ sử dụng ngôn ngữ để học hỏi, tự sửa lỗi – hoàn thiện khả năng Tiếng Nhật của bản thân, rèn luyện bằng cách nói đi nói lại để có thể phản xạ nhanh và tự nhiên trong mọi tình huống.

Từ khi đi du học, mình không còn coi Tiếng Nhật là môn học với mình nữa mà việc trau dồi ngoại ngữ trở thành một thói quen song song với việc học tập của mình hàng ngày (vì mình không phải sinh viên ngành ngôn ngữ). Mình học qua việc đọc sách chuyên ngành, nghe giảng, memo lại và tự tra bằng từ điển…Du học là quãng thời gian cực kì có ý nghĩa với mình, dù đã có nhiều khó khăn nhưng mình đã vượt qua và cũng khá thành công trong quá trình du học. Mọi người có thể đọc thêm về con đường du học và tìm học bổng của mình và các bạn tại Bọn mình đã Du Học Nhật Bản như thế nào ? và cách mình đã tìm hiểu và ôn thi đại học tại Nhật ở HỌC ĐẠI HỌC (Phần I) HỌC ĐẠI HỌC (Phần II).

Học không có nghĩa lúc nào cũng phải dựa vào sách vở, bạn có thể học bằng cách trải nghiệm. Mình thậm chí có thể học tiếng Nhật kể cả khi đứng trên tàu bằng cách đọc các bảng quảng cáo, nghe phát thanh trong ga :)) cho đến khi đến trường. Mình thử sức với những cuộc thi hùng biện Tiếng Nhật, tham gia volunteer, làm giáo viên dạy văn hóa cho học sinh Nhật, làm giáo viên Tiếng Việt, đi làm thêm…để có thể sử dụng Tiếng Nhật tại thật nhiều hoàn cảnh khác nhau và sau những trải nghiệm như vậy mình đều học được rất nhiều. Mình rất nhớ những ngày đi học cười “như điên” với mấy đứa bạn người Nhật của mình mỗi lần mình nói chuyện tiếng Nhật có phần 変(kiểu kì lạ – cách mà người bản xứ không nói). Và chính bạn bè là những người giúp mình hiểu ra mình nên dùng thế nào cho chính xác. Mình nghĩ những điều như thế sẽ dần không còn nữa khi kết thúc quá trình du học. Vì vậy du học là quãng thời gian để bạn vượt qua chính mình, đừng ngại sai, ngại thất bại, hãy trải nghiệm thật nhiều để hoàn thiện bản thân hơn.

Thành công trong việc học ngôn ngữ nằm ở việc chúng ta có thể sử dụng ngôn ngữ đó như thế nào. Nhờ khả năng Tiếng Nhật mình đã học thêm được nhiều kiến thức mới, có nhiều trải nghiệm mới, kết nối với mọi người, khám phá về Nhật Bản…và đó là điều khiến mình rất vui và thấy giá trị nhất khi học ngôn ngữ này. Suy cho cùng ngoại ngữ là công cụ cho phép chúng ta khám phá thêm một thế giới, từ đó làm phong phú hơn cuộc sống của bản thân để hoàn thiện chính mình bằng kiến thức và trải nghiệm. Những kiến thức và trải nghiệm đó chính là giá trị cao nhất mà mỗi người học ngôn ngữ có được. Giá trị mà không một thang điểm hay bằng cấp nào có thể đo đếm.

3. Lập trường của người đi làm tại Nhật.

  (Làm việc tại Nhật)

Nhật Bản vốn được biết đến là một trong những quốc gia “khó tính” nhất trên thế giới trong văn hóa. Và sự “khó tính” tất nhiên xuất hiện cả trong ngôn ngữ của họ.

Học một ngôn ngữ vốn đã không chỉ là việc nhớ từ vựng, hiểu ngữ pháp, nói trôi chảy mà còn là phải hiểu cách ngôn ngữ đó được sử dụng dựa trên văn hóa, cách suy nghĩ của người bản xứ. Khi đi làm mình càng cảm thấy điều này vô cùng quan trọng và cũng là khó nhất trong Tiếng Nhật.

Ngoại ngữ khi sử dụng trong công việc không đơn thuần chỉ là công cụ, mà nó như bộ mặt của một cá nhân, thể hiện một phần con người của chúng ta và đôi khi cũng là thứ đối phương dựa vào để đánh giá.Vì vậy mình luôn nghĩ nó cũng giống y hệt như khi mình sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ (Tiếng Việt) vậy. Bạn có phải là người cẩn thận, tỉ mỉ, lễ độ…hay không thể hiện ngay ở cách bạn gửi mail, viết tài liệu…và càng dễ nhận ra hơn trong các cuộc nói chuyện. Có thể nhiều người có suy nghĩ dù sao bản thân vẫn không phải người Nhật nên chỉ cần dừng lại ở việc làm cho đối phương hiểu nội dung mình nói (viết), nhưng mình không nghĩ như vậy. Trong công việc không có khái niệm quốc tịch, kể cả khi đi làm hay đã rất giỏi ngoại ngữ cũng vẫn phải học hỏi, duy trì và hoàn thiện hơn khả năng sử dụng ngoại ngữ. (Mình cũng vẫn trau dồi hàng ngày)

Để biết thêm về cuộc sống làm việc tại Nhật, mình gợi ý bạn có thể thử xem bộ phim Hanzawa Naoki. Mình cũng mới xem dạo gần đây qua lời gợi ý từ bạn bè và sau khi xem mình hiểu tại sao bộ phim đã hot ở Nhật đến như vậy (hầu như người Nhật ai cũng từng xem bộ phim này). Từ cách làm việc, cách nói chuyện, mối quan hệ trong ngoài chốn công sở tại Nhật đều được phản ảnh khá rõ nét trên phim. Xem phim xong, có thể có người sẽ nghĩ bộ phim hơi làm quá, những mình nghĩ không hẳn. Để làm việc nhận được sự tín nhiệm tin tưởng, tạo ra thành quả ở Nhật không dễ dàng. Vừa cần thời gian vừa cần sự chăm chỉ và cần cả sự thấu hiểu (thấu hiểu để cư xử và làm việc). Ở Việt Nam cũng như vậy phải không?

Sau gần ba năm đi làm, dù đã từng chuẩn bị cho bản thân một tâm lí cực vững và không tin vào những lời đồn thổi làm việc ở Nhật khó, nhưng mình phải công nhận môi trường làm việc tại Nhật không dễ. Nhưng có lẽ vì không dễ nên mình mới ở lại Nhật và muốn khám phá thêm về thế giới này (mình có điên không nhỉ?). Khi khám phá đầy đủ hơn, có thể mình sẽ viết về cuộc sống đi làm tại Nhật.

Mình bắt đầu học Tiếng Nhật không phải vì yêu ngôn ngữ này, nên nhiều khi mình cũng bất ngờ khi đã gắn bó được với nó gần nửa cuộc đời. Không thể phủ nhận, Tiếng Nhật đã giúp cuộc sống của mình trở nên thú vị hơn rất nhiều. Nhờ có khả năng ngoại ngữ mình tìm ra nhiều khía cạnh thú vị, học hỏi, trải nghiệm và hiểu được những giá trị khác trong cuộc sống. Cũng nhờ nó mình có những mục tiêu mới, những thứ mình muốn chinh phục được trong cuộc sống của mình. Hiện tại và tương lai nữa mình cũng mong có thể dùng khả năng ngoại ngữ của bản thân để làm những việc có ý nghĩa.

Chặng đường học một ngôn ngữ dài và mình luôn nghĩ không có điểm dừng lại. Vừa thú vị mà cũng vừa khó khăn. Những lúc mình cảm thấy mệt mỏi, chán nản và muốn từ bỏ, mình đều vượt qua và tiếp tục bằng việc tự đặt ra cho bản thân câu hỏi:

“TẠI SAO MÌNH HỌC NGOẠI NGỮ VÀ HỌC ĐỂ LÀM GÌ ?”

Còn lý do thì chúng ta sẽ chẳng bao giờ từ bỏ, và dù dễ hay khó cũng đều sẽ có cách để chinh phục.

Trong Tiếng Nhật có từ グリット (Grit-やめられない強い気持ち). Ý nghĩa của từ này là thể hiện một tinh thần dù khó khăn cũng không từ bỏ, vốn hay được dùng khi thi đấu thể thao. Mình mong rằng bạn sẽ luôn có tinh thần “Grit” này khi bắt đầu với bất kì một thứ gì bạn yêu thích – đặc biệt là với việc học ngoại ngữ.

Chúc bạn thành công với Tiếng Nhật (or bất kì một ngôn ngữ nào bạn yêu) theo cách riêng của bạn! Và mình sẽ luôn ở đây để ủng hộ bạn 🙂

Thank you and see you in my next posts nhé! 🙂